Amarantus – zboże XXI wieku - Poradnik

Mimo, że obecnie zboże amarantusa nazywane jest potocznie zbożem XXI wieku to de facto jest to jedna z najstarszych roślin uprawianych na świecie. Amarantus stanowił podstawę pożywienia Inków, Majów i Azteków na długo przed odkryciem Ameryki, a swoją sławę zawdzięcza swoim bardzo wysokim walorom zdrowotnym i odżywczym.

To właśnie przez wartości odżywcze amarantus jest coraz bardziej doceniany już nie tylko przez osoby na diecie bezglutenowej ale i przez wszystkich, którzy poszukują zdrowych składników spożywczych do wzbogacenia swojej diety. Amarantus zawiera 5-krotnie więcej żelaza niż szpinak, jest cennym źródłem białka, które jest lepiej przyswajalne niż białko w mleku, nie zawiera glutenu, zawiera skrobię znacznie łatwiejszą do przetrawienia przez organizm niż ta zawarta w kukurydzy. Dodatkowo amarantus jest źródłem błonnika, cynku, potasu i fosforu oraz zawiera więcej nienasyconych kwasów tłuszczowych niż inne rodzaje popularnych zbóż.


Historia amarantusa

Bogactwo historyczne tej specyficznej rośliny sięga ponad 5 tysięcy lat wstecz, do upraw indiańskich plemion. Był on wykorzystywany do wyrabiania czegoś na kształt dzisiejszej tortilli i napojów, a młode pędy i liście stosowano jako warzywa oraz przyprawę do potraw. Często do wypieków z amarantusem dodawano miodu, a jak podają liczne źródła także krew przeciwnika (czasy wojny), która miała dodać wojownikom męstwa i waleczności.

To prawdopodobnie ta praktyka przyczyniła się do niemal całkowitego zniszczenia roślin amarantusa, który przez hiszpańskich „kolonizatorów” został okrzyknięty diabelskim zielem.
Amarantus traktowany przez konkwistadorów jako symbol pogaństwa płonął na stosach wzdłuż wierzchołków andyjskich wraz z ofiarami inkwizycji, a tam gdzie wprowadzona została religia chrześcijańska zakazano jego uprawy.

Ciekawym zrządzeniem losów amarantusa, kilka wieków po działaniach konkwistadorskich w Europie poznano roślinę dzięki mnichom.


Uprawa amarantusa

Obecnie amarantus nazywany także szarłatem uprawia się niemal na całym świecie. Największe uprawy spotkamy w Ameryce Północnej i Południowej, Azji Południowo-Wschodniej oraz w Afryce. W Polsce zdecydowana większość upraw amarantusa zlokalizowana jest na Lubelszczyźnie. W uprawach amarantusa najczęściej wykorzystywaną częścią rośliny są jasnobrązowe nasiona, a większość z sześćdziesięciu gatunków amarantusa stanowią niejadalne chwasty. Dodatkową zaletą amarantusa jest to, że pochłania on dwukrotnie więcej dwutlenku węgla niż inne rośliny. Klasyfikacja botaniczna nie zalicza go jednak do typowego zboża, zatem spotyka się je pod nazwą „pseudozboże”.



Właściwości lecznicze amarantusa

Ziarno amarantusa jest naturalnie bezglutenowe, zatem można je bez obaw wykorzystywać w diecie przez osoby uczulone na gluten czy chore na celiakię. Można go także wykorzystywać w pokarmach osób z anemią, cierpiących na choroby układu kostnego czy cukrzycę. Bogactwo składników odżywczych zawartych w amarantusie wspomagają systemy odpornościowe organizmu wpływając na węzły chłonne i nadnercza, wspomaga leczenie stanów zapalnych i alergii. Korzystnie wpływa na leczenie schorzeń układu krążenia i usprawnia pracę przewodu pokarmowego i spowalnia procesy starzenia się skóry poprzez zawartość cennego składnika jakim jest skwalen. Jest on składnikiem „płaszcza lipidowego” skóry, który chroni ją przed szkodliwym działaniem promieni UV i wspomaga usuwanie z organizmu szkodliwych ksenobiotyków.


Wykorzystanie amarantusa w praktyce

W naszym kraju najczęstszą formą pod jaką znajdziemy amarantus jest mąka, nasiona oraz prażone ziarna, tzw. popping. W diecie bezglutenowej mąka z amarantusa dodawana jest do wypieków, dzięki czemu nadaję im ona odpowiednią strukturę oraz lekko orzechowy posmak. Wykorzystywany jest do produkcji makaronu i do pieczenia chleba oraz jako dodatek do zup, sosów i sałatek. Ziarna amarantusa to doskonały dodatek do jogurtu czy musli, a nawet wielu potraw gotowanych czy pieczonych, np. zapiekanek.

Amarantus może posłużyć także do wytwarzania masła, majonezu, a nawet mleka przyjaznego dla alergików. W Himalajach zmielone nasiona amarantusa wykorzystywane są do przygotowania naleśników chapattis, a liście amarantusa są przeżuwane i podawane małym dzieciom w formie pokarmu. W Indiach jego nasiona są także smażone w cukrze lub gotowane z ryżem, tworząc zdrowe i pożywne danie.

Amarantus to niewątpliwie roślina, która cały czas zyskuje na popularności i nie powinien nikogo ten fakt dziwić, bowiem jej właściwości zdrowotne i odżywcze pozostawiają daleko w tyle inne rośliny na co dzień stosowane w wielu kuchniach i dietach na świecie.

Na stronie naszego sklepu Balviten prezentujemy bogatą ofertę amarantusa, która z pewnością przypadnie Państwu do gustu.